بحث اوّل : لزوم شهادت چهار مرد بين لواط و مواردى كه با دو شاهد عادل ثابت مىشود ، فرق است . در آن موارد ، دليلِ حجيّت بيّنه مىگويد : دو شاهد عادل كافى است ؛ امّا در باب لواط ، خصوصيّتى وجود دارد كه اقتضا مىكند حتماً بايد چهار شاهد عادل شهادت دهند . ادلّه‌اى بر اين مطلب و خصوصيّت اقامه شده كه ممكن است بر پاره‌اى از آن‌ها اشكال وارد باشد . تنها دليلِ محكم و غير قابل اشكال ، اجماع فقهاى اماميّه است . به اين صورت كه هيچ يك از فقها در لزوم چهار شاهد براى اثبات لواط مخالفت نكرده ، بلكه احتمال خلاف هم نداده است ؛ يعنى اين يك مسأله‌ى مسلّم و اتّفاقى بين علماى شيعه است . در مقابل ، فقهاى اهل سنّت بر دو گروه هستند . ابوحنيفه و پيروان او گفته‌اند : لواط در شريعت اسلام حرام است ، امّا حدّ معينى ندارد ؛ بلكه حاكم شرع ، مرتكب آن را تعزير مىكند ، مانند : كارهاى حرامى كه حدّ ندارد . از اين رو ، مىگويند : لواط با شهادت دو نفر نيز ثابت مىشود ؛ زيرا ، اثر مهمّى بر آن مترتّب نيست . ليكن سه گروه ديگر اهل سنّت ، معتقدند كه لواط حدّ دارد ؛ و بين آن‌ها نيز اين مطلب مسلّم است كه به كمتر از چهار شاهد اثبات نمىشود . لذا ، مىتوانيم ادّعا كنيم تمام مسلمانانى كه براى لواط حدّى معيّن قائل‌اند ، طريق ثبوت آن را به شهادت چهار نفر مىدانند . « 1 » دليل دوّم : بعضى گفته‌اند : وقتى لواط به همه به كمتر تبديل شوند از چهار اقرار ثابت نشود ، به طريق اولى به كمتر از چهار شاهد نيز ثابت نمىگردد ؛ زيرا ، مقام اقرار بالاتر از مقام شهادت است . شهادت ، خبر دادن ديگرى از فعل انسان است ؛ در صورتى كه اقرار خبر دادن از فعل خودش هست ؛ علاوه بر آن كه در امور مالى ، به يك بار اقرار ، مقرّبه ثابت مىشود ، در حالى كه شهادت يك نفر كافى نيست . با توجّه به اين مطالب ، مىتوان ادّعاى اولويّت كرد و گفت : بايد چهار شاهد ، بر لواط شهادت بدهند ؛ و به دو يا سه شاهد اكتفا نمىشود . دليل سوّم : حجّت بودن اقرار از اين جهت است كه شعبه‌اى از شهادت مىباشد . شهادت

--> ( 1 ) . المبسوط للسرخسى ، ج 9 ، ص 77 ؛ المغنى والشرح الكبير ، ج 10 ، ص 161 ؛ بدايع الصنايع ، ج 5 ، ص 487 .